Κήρυγμα Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας - Κυριακής Ε΄ Νηστειών (οσίας Μαρίας Αιγυπτίας).
(29 Μαρτίου 2026)
(Μρ. ι΄ 32 - 45)
Φτάσαμε με τη Χάρη του Θεού, αδελφοί μου, στην Έ Κυριακή των Νηστειών κατά την οποία η αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, η οποία αποτελεί παράδειγμα μετανοίας για όλους τους Χριστιανούς διαχρονικά.
Ας αναφερθούμε όμως πρώτα στο Ευαγγελικό Ανάγνωσμα. Ήταν οι τελευταίες ημέρες της επίγειας ζωής του Κυρίου και ακολουθούμενος ο Χριστός από τους μαθητές του, ανέβαινε προς τα Ιεροσόλυμα. Στον δρόμο, διηγούνταν με λεπτομέρειες «τα μέλλοντα αυτώ συμβαίνειν», προετοιμάζοντας με αυτόν τον τρόπο και τα λόγια του τους μαθητές για όσα θα ακολουθούσαν. Άκουγαν οι μαθητές και για προδοσία, και για εμπαιγμούς, και για θάνατο ακόμη.
Όλα τα παρέβλεπαν όμως, επηρεασμένοι και οι ίδιοι από την ιδέα που είχαν οι Ιουδαίοι για τον Μεσσία και την επιθυμία τους για ίδρυση επίγειας ιουδαϊκής βασιλείας. Γι’ αυτό και άρχισαν να ζητούν θέσεις και αξιώματα με πρώτους τον Ιάκωβο και το Ιωάννη που είπαν· «όταν θα εγκαταστήσεις την ένδοξη βασιλεία σου, βάλε μας να καθίσουμε ο ένας στα δεξιά σου κι ο άλλος στα αριστερά σου».
Γεμάτος λύπη ο Κύριος τους απάντησε λέγοντας «ουκ οίδατε τι αιτήσθε», δηλαδή δεν ξέρετε τι ζητάτε. Στην ερώτηση Του αν μπορούν να πιουν το ποτήριο του πάθους που θα πιει ο Κύριος και να βαπτιστούν στο βάπτισμά του, δηλαδή στον θάνατό Του και στην καταφατική τους απάντηση, έλαβαν την διαβεβαίωση πως και το ποτήριον το οποίο πίνει ο Κύριος θα πιουν και το βάπτισμα που βαπτίζεται θα βαπτισθούν.
Αλήθεια, κάτι παρόμοιο συμβαίνει τις περισσότερες φορές και σε εμάς: Οι περισσότεροι επιθυμούμε τιμές, δόξα, αξιώματα, να είμαστε στο απυρόβλητο των θλίψεων και των ασθενειών, αλλά όταν έλθει κάποια θλίψη, κάποια δοκιμασία, αμέσως γογγύζουμε ενάντια στον Θεό. «Ούκ οίδατε τι αιτήσθε» θα έλεγε και σε μας ο Κύριος, για τις περισσότερες επιλογές και επιθυμίες μας. Διότι στον κόσμο αυτό άλλος είναι ο σκοπός της ζωής μας.
Δεν αδιαφορεί ο άνθρωπος του Θεού για τα απαραίτητα, για τις βιοτικές δηλαδή ανάγκες του ιδίου και των δικών του. Ενδιαφέρεται όμως και θέτει σκοπό της ζωής του το να είναι ενωμένος με το Χριστό και με τη Χάρη του, και όσο μπορεί, να γίνει όμοιος με αυτόν. Να ζει τη ζωή του Χριστού και να έχει τους καρπούς του Αγίου Πνεύματος.
Οι πραγματικά τιμητικές θέσεις μας κοντά στον Θεό επιτυγχάνονται μόνο με την υπακοή στο θέλημα του. Γι' αυτό και ο Κύριος ρώτησε τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη αν είχαν την απόφαση να πιουν το «ποτήριον» των θλίψεων και να δεχθούν το «βάπτισμα» του θανάτου χάριν της πίστεως και υπακοής σ’ αυτόν.
Το ποτήριο των θλίψεων ήπιαν και το βάπτισμα του σωματικού θανάτου βαπτίστηκαν εν καιρώ διωγμών οι άγιοι μάρτυρες, οι οποίοι «αίματα έδωκαν και ουρανούς εκληρονόμησαν».
Αυτό το ποτήριο των θλίψεων ήπιαν και το βάπτισμα του κατά προαίρεσιν θανάτου, εν καιρώ ειρήνης για την Εκκλησία, βαπτίστηκαν οι Όσιοί της οι οποίοι το μακροχρόνιο μαρτύριο της μετανοίας, το αποκαλούμενο μαρτύριο της συνειδήσεως, συνόδευσαν με νηστεία, αγρυπνία και προσευχή.
Αναφέραμε στο ξεκίνημα του λόγου μας ότι παράδειγμα μετανοίας αποτελεί η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, της οποίας τον βίο συνέγραψε ο Πατριάρχης Ιεροσόλυμων Άγιος Σωφρόνιος. Η Οσία Μαρία έζησε κατά τον 6ο αιώνα μ.Χ. και από την ηλικία των 12 ετών, άρχισε να ζει ως πόρνη τη ζωή της αμαρτίας, παρασύροντας κι άλλους στην ακολασία των σαρκικών ηδονών. Έζησε στη ζωή αυτή 17 χρόνια. Κατά τις 14 Σεπτεμβρίου πολλοί χριστιανοί συγκεντρώνονταν στα Ιεροσόλυμα για να προσκυνήσουν την ημέρα της Υψώσεώς του τον Τίμιο Σταυρό. Τότε πήγε εκεί και η Μαρία συνοδεύοντας ακόλαστους νέους. Όταν όμως θέλησε να μπει στο ναό της Αναστάσεως για να δει και αυτή τον ζωοποιό Σταυρό, αισθάνθηκε αόρατη δύναμη να την εμποδίζει να εισέλθει. Συγκλονίστηκε από το γεγονός και κατανόησε πως αιτία ήταν οι αμαρτίες της. Τότε προσέβλεψε στην εικόνα της Θεοτόκου και την έβαλε εγγυήτρια, ότι αν της επιτρεπόταν να μπει και να προσκυνήσει τον Σταυρό του Κυρίου θα ζούσε στο εξής ζωή σωφροσύνης μακριά από την πορνεία και τη χλιδή. Και τήρησε την υπόσχεση που έδωσε. Πέρασε τον Ιορδάνη ποταμό, πήγε στην έρημο και έζησε εκεί σαράντα ολόκληρα χρόνια, χωρίς να δει άνθρωπο, με μόνο τον Θεό να βλέπει τους αγώνες της.
Τη ζωή της, κατά το τέλος της, εξομολογήθηκε στον Όσιο Ζωσιμά τον οποίο παρακάλεσε και της έφερε τα άχραντα Μυστήρια για να κοινωνήσει τον επόμενο χρόνο, κατά την Μεγάλη Πέμπτη. Κατά το μεθεπόμενο έτος, ήλθε και πάλι ο όσιος, αλλά την βρήκε κεκοιμημένη, και κοντά της γράμματα που έλεγαν· «Αββά Ζωσιμά, θάψε εδώ το σώμα της αθλίας Μαρίας. Πέθανα την ίδια μέρα που κοινώνησα τα Άχραντα Μυστήρια. Να εύχεσαι για μένα».
Τι συγκλονιστικό τέλος! Μετά από χρόνια μετάνοιας για τις πρότερες αμαρτίες της, η Μαρία να συμφιλιώνεται με τον Θεό, ώστε σήμερα, κατά το τέλος της αγίας Τεσσαρακοστής να τιμούμε οι Χριστιανοί τη μνήμη της, παρόλο που κανονικά τιμάται την 1η Απριλίου. Και τη θέτει η Εκκλησία μας εδώ για να μην απελπιζόμαστε ως αμαρτωλοί που είμαστε, αλλά με μεγαλύτερη και διαρκή προθυμία να επιδιδόμαστε στον αγώνα της μετανοίας.
Ας ζητάμε την παρά του Κυρίου Χάρη και βοήθεια. Διότι για τους αμαρτωλούς ήλθε, για να θεραπεύσει, να συγχωρήσει αυτούς που Τον πιστεύουν. Ας είμαστε προσκολλημένοι στον Κύριο με τη διαρκή μας μετάνοια. Αυτοί που δεν εξομολογήθηκαν ακόμη, μακάρι να βρουν Πνευματικό Πατέρα, όπως βρήκε η Οσία Μαρία τον αββά Ζωσιμά και να εξομολογηθούν τα κρίματά τους. Κας ας εμπιστευτούν τον Θεό, ότι είναι έτοιμος να βοηθήσει, να λυτρώσει την ψυχή που ελπίζει σε αυτόν. Ας μην είναι και η φετινή Μεγάλη Τεσσαρακοστή σαν και τις προηγούμενες. Ας τη ντύσουμε με τη μετάνοια μας και την αλλαγή μας. Ας τιμήσουμε την Οσία Μαρία και τη μετάνοιά της με την δική μας μετάνοια.
Αμήν.