Τους ακριβείς αριθμούς για την πραγματική απορρόφηση του “Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης 2021 – 2027” (ΠΔΑΜ) έδωσε επίσημα στη Βουλή στον Πάρι Κουκουλόπουλο ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ. Ν. Παπαθανάσης, απαντώντας στην αριθμ. 2170/2.1.2026 Ερώτηση του Βουλευτή Κοζάνης με θέμα «Αναπάντητα τα ερωτήματα για την απελπιστικά χαμηλή απορρόφηση του ΠΔΑΜ και ειδικότερα για τις πληρωμές σε συμβούλους και εξ Αθηνών καταρτίσεις». Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. 

Οι προγραμματικοί πόροι του ΠΔΑΜ, ως γνωστόν, πανελλαδικά είναι 1,6 δις (για να ακριβολογούμε, είναι 1.629.187.543 εκατ., εκ των οποίων για τη Δυτική Μακεδονία προγραμματικά προορίζεται μόνο το 63%, δηλαδή 1.026.688.743 εκατ.).

Από το πανελλαδικό 1,6 δις, λοιπόν, ο κ. Παπαθανάσης απάντησε εγγράφως ότι:

- Οι εκταμιεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί ανέρχονται σε 128,9 εκατ.

- Από τα 128,9 εκατ., μόνο τα 87,2 εκατ. (δηλαδή 67,7%) πληρώθηκαν σε δικαιούχους που δεν είναι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα (με απλά λόγια σε ιδιώτες).

Από τα 87,2 εκατ. πληρωμών προς ιδιώτες:

- Τα 31,1 εκατ. (δηλαδή 36%) δόθηκαν σε συμβούλους (τεχνικός όρος «συμβουλευτικές υπηρεσίες τεχνικής βοήθειας, υπηρεσίες υποστήριξης, αξιολόγησης, κ.ά. προς εταιρείες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες που συνδέονται με την άμεση υποστήριξη των τελικών δικαιούχων, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την ωρίμανση έργων»)

- Τα 18,5 εκατ. (δηλαδή 21%) δόθηκαν για καταρτίσεις και εκπαιδεύσεις.

Άρα, οι πληρωμές προς ιδιώτες χωρίς τις συμβουλευτικές υπηρεσίες και χωρίς τις καταρτίσεις, είναι 37,6 εκατ. (87,2 – 31,1 – 18,5 = 37,6) από τα 1,6 δις που ακούμε και ξανακούμε συνέχεια τόσα χρόνια, δηλαδή 2,31%.

Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω ισχνά ποσά απορρόφησης είναι πανελλαδικά (για όλες τις περιοχές της Ελλάδας που υπάγονται στο ΠΔΑΜ), όχι μόνο για τη Δυτική Μακεδονία. Ενώ μάλιστα ο Π. Κουκουλόπουλος είχε ζητήσει συγκεκριμένα να απαντηθεί «τι ποσοστό αφορά πληρωμές σε εταιρείες που έχουν έδρα εκτός Δυτικής Μακεδονίας» από τις πληρωμές συμβούλων και καταρτίσεων, ο κ. Παπαθανάσης δεν έδωσε τον αριθμό. Ο Αναπλ. Υπουργός αρκέστηκε σε περιγραφή του θεσμικού πλαισίου (που προφανώς είναι ήδη γνωστό και δεν ρωτήθηκε), επισημαίνοντας ότι οι ανάδοχοι – εταιρείες «δεν μπορούν να έχουν ως κριτήριο επιλογής την εντοπιότητα». Η άρνηση να αποκαλυφθεί το ποσοστό πληρωμών σε εταιρείες εκτός Δυτικής Μακεδονίας, λέει πολλά.

Ως προς την κοινοβουλευτική απάντηση του κ. Παπαθανάση, ο Βουλευτής Κοζάνης, πέρα από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, περιορίστηκε στο μονολεκτικό σχόλιο «τραγέλαφος». Δεσμεύτηκε, επίσης, ότι άμεσα σήμερα καταθέτει στη Βουλή νέα Ερώτηση, για να απαντηθεί με συγκεκριμένο αριθμό το ερώτημα για τις πραγματικές πληρωμές σε εξειδίκευση Δυτικής Μακεδονίας.

Ακολουθεί το απόσπασμα της υπουργικής απάντησης με τα στοιχεία απορρόφησης και επισυνάπτεται το πλήρες αρχείο: 

 

ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΚΑΙΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ  ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΟΙΚΗΤΗ 

Ταχ. Δ/νση : Μέρλιν 5 (6ος όροφος)

Τ.Κ. : 106 71, Αθήνα

Τηλ. : 2107546645

Email : Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.   

ΠΡΟΣ:  Γραφείο Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Θέμα: Απάντηση στην υπ’ αρ. 2170/02.01.2026 Ερώτηση του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου με τίτλο «Αναπάντητα τα ερωτήματα για την απελπιστικά χαμηλή απορρόφηση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΠΔΑΜ) και ειδικότερα για τις πληρωμές σε συμβούλους και εξ Αθηνών καταρτίσεις» 

Σχετ.: Ερώτηση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου με αρ. 2170/02.01.2026. 

Σε απάντηση της σχετικής Ερώτησης που κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων, σημειώνουμε τα ακόλουθα: 

Ερώτηση 1 

Το Πρόγραμμα «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» (Πρόγραμμα ΔΑΜ) αποτελεί ένα νεοσύστατο Πρόγραμμα της τρέχουσας προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ 2021-2027. Ως εκ τούτου ξεκίνησε από μηδενική βάση καθώς δεν συνδέεται με έργα από την προηγούμενη περίοδο εφαρμογής του ΕΣΠΑ 2014-2020.  

Οι χρηματοδοτήσεις του Προγράμματος ΔΑΜ ενεργοποιήθηκαν στο 2ο εξάμηνο του 2022 (μετά τη διενέργεια της 1ης Συνεδρίασης της Επιτροπής Παρακολούθησης) και αφορούν επενδύσεις και έργα θεματικά/τομεακά στοχευμένα, σύνθετα, καινοτόμα και πολυεπίπεδα, με στόχο την παραγωγική αναδιάρθρωση των τοπικών οικονομιών στις επηρεαζόμενες περιοχές. 

Ως αποτέλεσμα, ο χρόνος που απαιτήθηκε για την ενεργοποίηση των μηχανισμών υλοποίησης, την προετοιμασία και ωρίμανση των έργων από τους Δικαιούχους, την επίλυση ποικίλων θεσμικών ζητημάτων ή/και εκκρεμοτήτων για την υποβολή προτάσεων χρηματοδότησης ήταν μεγαλύτερος συγκριτικά με τα λοιπά Τομεακά, Περιφερειακά ή τα Προγράμματα Εδαφικής Συνεργασίας του ΕΣΠΑ, γεγονός που επηρέασε και την απορρόφηση των δαπανών. 

Ωστόσο, έχουν ήδη ενεργοποιηθεί σημαντικές δράσεις των Προτεραιοτήτων του Προγράμματος, ενώ με την Αναθεώρηση που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο του 2025 χωρίς να μεταβάλλεται η στρατηγική στόχευσή του, εξυπηρετούνται με αποτελεσματικότερο τρόπο οι νέες προκλήσεις και αλλαγές που επήλθαν κατά τον χρόνο που μεσολάβησε μεταξύ της Έγκρισης και Έναρξης υλοποίησης του Προγράμματος (2022) και του χρόνου της Ενδιάμεσης Επανεξέτασης (2025).  

Επιπλέον, στο πλαίσιο της αναθεώρησης αντιμετωπίστηκαν θέματα διαχειριστικής φύσης (π.χ. 

[1] 

ομαδοποίηση δράσεων, ενσωμάτωση νέων πεδίων παρέμβασης, κ.ο.κ.), τα οποία αναμένεται να βελτιώσουν την ευελιξία του Προγράμματος και να διευκολύνουν την υλοποίηση των επιμέρους δράσεων. 

Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί σε όλες τις περιοχές ποικίλες ενημερωτικές εκδηλώσεις με στόχο την βέλτιστη κινητοποίηση και τη συμμετοχή στο Πρόγραμμα των τοπικών φορέων, των δυνητικών δικαιούχων και των ωφελούμενων. 

Ερώτηση 2 

Η πορεία του Προγράμματος ΔΑΜ εξελίσσεται πλέον με σαφή δυναμική επιτάχυνσης. 

Οι τρέχουσες εντάξεις (~53% με ημερομηνία αναφοράς 02.01.2026) και οι νομικές δεσμεύσεις (συμβάσεις) έργων (~38% με ημερομηνία αναφοράς 02.01.2026) αποτυπώνουν την πραγματική κινητοποίηση των διαθέσιμων πόρων και τη δυναμική της υλοποίησης των ενταγμένων έργων. 

Οι εκταμιεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί από το Πρόγραμμα ΔΑΜ μέχρι σήμερα ανέρχονται συνολικά σε 128,9 εκατ. ευρώ. Εξ αυτών, 87,2 εκατ. ευρώ (ποσοστό 68%), αποδόθηκε σε δικαιούχους πλέον των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα και αφορούν κυρίως σε: 

- Ενισχύσεις επιχειρήσεων όλων των μεγεθών, στο πλαίσιο προσκλήσεων προώθησης της επιχειρηματικότητας, σε όλες τις περιοχές εφαρμογής των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης (ΕΣΔΙΜ). 

- Παρόχους υπηρεσιών που σχετίζονται με την εκπόνηση μελετών, την παροχή τεχνικής υποστήριξης, την υλοποίηση δράσεων δημοσιότητας, αξιολόγησης, παρακολούθησης και διαχείρισης έργων του ΠΔΑΜ. 

- Φορείς που υλοποιούν δράσεις κατάρτισης, επανακατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού στις περιοχές μετάβασης. 

Ερώτηση 3 

Από το συνολικό ποσό των δαπανών ύψους 87,2 εκατ. ευρώ που έχουν πραγματοποιηθεί (στοιχεία 02.01.2026) στο πλαίσιο του Προγράμματος ΔΑΜ (ΠΔΑΜ), εξαιρουμένων των πληρωμών προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και του Ευρύτερου Δημόσιου Τομέα, 

- 31,1 εκατ. ευρώ, αφορούν σε συμβουλευτικές υπηρεσίες τεχνικής βοήθειας, υπηρεσίες υποστήριξης, αξιολόγησης, κ.ά. προς εταιρείες οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες που συνδέονται με την άμεση υποστήριξη των Τελικών Δικαιούχων του Προγράμματος, τη διαχείριση, την παρακολούθηση και την ωρίμανση έργων του Προγράμματος (ερώτηση 3α) 

- 18,5 εκατ. ευρώ, αφορούν σε καταρτίσεις και εκπαιδεύσεις, οι οποίες υλοποιούνται από ιδιωτικούς φορείς κατάρτισης στο πλαίσιο δράσεων ανάπτυξης δεξιοτήτων και ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού (ερώτηση 3β). 

Ερώτηση 4 

Όλες οι πληρωμές, αντιστοιχούν σε πράξεις που έχουν ενταχθεί στο Πρόγραμμα με πλήρη τήρηση του θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, μέσω των διαδικασιών του Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΣΔΕ) του ΕΣΠΑ 2021–2027 και σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4412/2016 για τις διαδικασίες σύναψης δημόσιων συμβάσεων, προμηθειών και υπηρεσιών. 

Η νομιμότητα των διαδικασιών ανάθεσης, τόσο προληπτικά (προέγκριση δημοπράτησης και σύμβασης) όσο και κατασταλτικά, πραγματοποιείται από τη Διαχειριστική Αρχή. Οι δικαιούχοι του Προγράμματος (π.χ. δημόσιοι φορείς, επιμελητήρια, ΝΠΔΔ, κ.ά.) είναι υπεύθυνοι για την εφαρμογή των διαδικασιών ανάθεσης, σύμφωνα με τις προβλέψεις του νόμου και τις οδηγίες της Διαχειριστικής Αρχής.

[2] 

Οι ανάδοχοι-εταιρείες που επιλέγονται κατόπιν ανοιχτών, διαγωνιστικών διαδικασιών του ν.4412/2016 από τους δικαιούχους του Προγράμματος ΔΑΜ, δεν μπορούν να έχουν ως κριτήριο επιλογής την εντοπιότητα. 

Με εκτίμηση 

Ο Διοικητής της ΕΥ ΔΑΜ 

Πελοπίδας Καλλίρης