Οι γονείς μας μέσα μας: Πώς η σχέση μαζί τους διαμορφώνει τον εαυτό μας (γράφει ο Ψυχολόγος - Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας).

Οι γονείς μας δεν μένουν μόνο στο παρελθόν.
Μένουν μέσα μας.

Στον τρόπο που σκεφτόμαστε.
Στον τρόπο που νιώθουμε.
Στον τρόπο που σχετιζόμαστε: με τους άλλους, αλλά και με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Και κάπου εδώ ξεκινάει ένα ενδιαφέρον -και κάπως άβολο- ερώτημα:
πόσα από αυτά που είμαι… είναι πραγματικά «δικά μου»;

Γιατί η αλήθεια είναι λίγο πιο σύνθετη.
Δεν γεννιόμαστε σε κενό.
Γεννιόμαστε μέσα σε ένα σύστημα. Σε μια οικογένεια. Σε μια ατμόσφαιρα.

Και αυτή η ατμόσφαιρα… αφήνει ίχνη.

Δεν θυμόμαστε μόνο 

Δεν χρειάζεται να θυμάσαι τα πάντα από την παιδική σου ηλικία για να έχεις επηρεαστεί από αυτήν. Το αντίθετο μάλιστα.

Πολλά από τα πιο σημαντικά πράγματα που κουβαλάς σήμερα δεν τα θυμάσαι καν συνειδητά. Τα έχεις μάθει.

Έμαθες τι σημαίνει «αγάπη».
Έμαθες τι σημαίνει «ασφάλεια».
Έμαθες αν ο κόσμος είναι ένα μέρος που μπορείς να εμπιστευτείς ή όχι.

Όχι μέσα από λόγια.
Μέσα από εμπειρία.

Αν κάποιος σε άκουγε, έμαθες ότι η φωνή σου έχει αξία.
Αν κάποιος σε αγνοούσε, έμαθες να σωπαίνεις.
Αν κάποιος σε επέκρινε συνεχώς, έμαθες να αμφιβάλλεις για τον εαυτό σου.

Και κάπως έτσι, χωρίς να το καταλάβεις, άρχισε να διαμορφώνεται ο τρόπος που βλέπεις εσένα.

Οι «φωνές» που συνεχίζουν να μιλάνε

Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να σκέφτεται κάτι και να αναρωτιέσαι:
«αυτό το πιστεύω εγώ… ή κάποιος μου το έμαθε;»

Γιατί πολλές από τις σκέψεις που έχουμε δεν είναι ακριβώς δικές μας. Είναι εσωτερικευμένες.

Μια φωνή που λέει «δεν είσαι αρκετός».
Μια άλλη που λέει «πρέπει να προσπαθείς συνέχεια».
Μια τρίτη που ψιθυρίζει «μην εκτίθεσαι, θα πληγωθείς».

Αυτές οι φωνές δεν εμφανίστηκαν τυχαία.
Κάπου τις μάθαμε.

Όχι απαραίτητα επειδή οι γονείς μας ήταν «λάθος».
Αλλά επειδή ήταν άνθρωποι. Με τα δικά τους όρια, τις δικές τους δυσκολίες, τις δικές τους ιστορίες.

Και αυτό είναι ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή:
η κατανόηση δεν σημαίνει κατηγορία.

Δεν φταίνε… αλλά επηρεάζουν!

Είναι εύκολο, όταν αρχίζουμε να βλέπουμε αυτές τις επιρροές, να πάμε στο άλλο άκρο. Να κατηγορήσουμε.

«Για όλα φταίνε οι γονείς μου.»

…Όχι.

Αλλά και το «δεν έχουν καμία σχέση» επίσης δεν είναι αλήθεια.

Η πραγματικότητα είναι κάπου στη μέση.
Οι γονείς μας δεν είναι υπεύθυνοι για το ποιοι είμαστε σήμερα, αλλά είναι μέρος της ιστορίας.

Και αν θέλουμε να καταλάβουμε τον εαυτό μας, χρειάζεται να κοιτάξουμε και προς τα εκεί. Όχι για να μείνουμε στο παρελθόν. Αλλά για να δούμε τι κουβαλάμε στο παρόν.

Πώς αυτό επηρεάζει την καθημερινότητά μας

Όλα αυτά δεν είναι θεωρία. Φαίνονται πολύ πρακτικά στην καθημερινότητα.

Στο πώς βάζεις όρια ή δεν βάζεις.
Στο πώς διεκδικείς ή αποφεύγεις.
Στο πώς αντέχεις την απόρριψη ή τη φοβάσαι.

Αν μεγάλωσες σε ένα περιβάλλον όπου η αποδοχή ήταν δεδομένη, πιθανότατα νιώθεις πιο ασφαλής να είσαι ο εαυτός σου.
Αν μεγάλωσες σε ένα περιβάλλον όπου η αγάπη είχε όρους, ίσως ακόμα προσπαθείς να «αποδείξεις» την αξία σου.

Και το πιο δύσκολο;
Συχνά δεν το συνειδητοποιείς.

Απλώς ζεις έτσι.

Η στιγμή που αρχίζεις να ξεχωρίζεις

Κάπου εδώ μπαίνει η ψυχοθεραπεία ή γενικά η διαδικασία της αυτογνωσίας.

Όχι για να αλλάξεις τους γονείς σου.
Αυτό δεν γίνεται.

Αλλά για να αρχίσεις να ξεχωρίζεις:

τι είναι δικό σου
και τι δεν είναι

τι σε εκφράζει
και τι απλώς έμαθες

τι θέλεις σήμερα
και τι ήθελες κάποτε για να ανήκεις

Αυτό δεν γίνεται από τη μια μέρα στην άλλη.
Και δεν είναι πάντα εύκολο.

Γιατί κάποιες φορές σημαίνει να αφήσεις πίσω τρόπους που σε προστάτεψαν… αλλά πλέον σε περιορίζουν.

Και τελικά;

Η σχέση με τους γονείς μας δεν τελειώνει όταν μεγαλώνουμε. Απλώς αλλάζει μορφή.

Από εξωτερική γίνεται εσωτερική.

Και εκεί είναι που αρχίζει η πραγματική δουλειά.

Όχι για να απορρίψουμε ό,τι πήραμε.
Αλλά για να το επεξεργαστούμε.

Να κρατήσουμε αυτό που μας κάνει καλό.
Και να αφήσουμε αυτό που δεν μας χωράει πια.

Δεν είμαστε μόνο αυτό που μας έδωσαν.
Αλλά δεν είμαστε και άσχετοι με αυτό.

Είμαστε κάπου ανάμεσα.

Και ίσως η πιο ώριμη στάση δεν είναι ούτε η άρνηση ούτε η κατηγορία.
Είναι η κατανόηση.

Γιατί όσο καλύτερα καταλαβαίνεις από πού έρχεσαι…
τόσο πιο συνειδητά μπορείς να επιλέξεις πού θέλεις να πας.

Γράφει ο Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου Γιάννης Ξηντάρας